سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
199
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
وصيت نمودن را بتقوى كه لازمه آدم متقى اين است كه هنگام مردنش وصيت نمايد براى خويشاوندان خود و آنان را از مال خود محروم ننمايد و لو اينكه براى او واجب نيست لكن تقوى مقتضى اين است كه شخص با تقوى در هر عمل نيكى اقدام نمايد . و چقدر اخبار و احاديث در فضيلت وصيت وارد شده چنانچه از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين روايت كنند كه فرموده « من مات به غير وصية مات ميتة الجاهلية » و در حديث ديگر فرموده « از شما كسى نخوابد مگر آنكه وصيتنامه وى زير سرش باشد » و وصيت دو قسم است يكى وصيت و توصيه به حق چنانچه عمل بزرگان و دانشمندان چنين بوده كه مخصوصا هنگام مردنشان اهل و اولاد و خويشاوندان خود را جمع مى نمودند و آنها را توصيه به حق و درستكارى و تحصيل علم و عمل نيكو و ايمان و تقوى مينمودند ، و ديگر وصيت بمال است ، و در مقدار وصيت بمال نيز اخبارى دارد كه زيادتر از ثلث نبايد وصيت نمود بلكه كمتر از ثلث نيز بهتر است ، در حديثى از رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه سعد مريض شد و حضرتش بعيادت او رفتند گفت يا رسول اللَّه من مال بسيار دارم و وارث من فقط يك دختر است آيا تمام مال خود را وصيت كنم بدهند فرمود نه گفت دو برابر آن را بدهند فرمود نه ، گفت نصف آن را فرمود نه گفت سه يك آن را فرمود آرى و ثلث هم زياد است ، پس از آن فرمود اگر فرزندان خود را به خوبى گذارى بهتر از آنست كه آنها را به فقر بگذارى كه محتاج به ديگران باشند اين است كه وصيت بر ثلث قرار گرفت بلكه از اين حديث بر مىآيد كه ثلث نيز زياد است بهتر اين است كه كمتر از ثلث نيز وصيت كند . فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ ما سَمِعَهُ فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ كسى كه تغيير دهد وصيت را بعد از آنكه استماع وصيت نمود پس چنين كسى گنه كار ميگردد ، ضمير « اثمه ببدله » راجع است يعنى كسى كه وصيت را تبديل نمود و باقى ضمائر راجع به وصيت است . از اين آيه معلوم مىشود كه عمل به وصيت واجب است بلكه از ظاهر آيه چنين